Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.

zaloguj się
Dostępność





 
Strona główna » Aktualności

Cichoń: Wyłudzenia VAT były i są, za rządów PO-PSL nie były wyższe

17:13, 07.02.2019;   autor: msies, akune;   źródło: PAP

– Mieliśmy i ciągle mamy problem z wyłudzeniami na podatku VAT - oświadczył przed komisją śledczą ds. VAT b. wiceminister finansów Janusz Cichoń. Jak podkreślał, za rządów PO-PSL luka w VAT „nie wystrzeliła”, chociaż „w pewnych obszarach” wyłudzenia były „poważne”.


Podziel się:   Więcej

Cichoń był wiceministrem w latach 2013–2015. Zaznaczył, że przez rok nadzorował departament VAT w MF. Jak mówił, „mieliśmy i dzisiaj też mamy” problem ubytków, i został on – jak ocenił – w jakiś sposób wkomponowany w sam kształt podatku VAT, który nie jest narzędziem doskonałym.

Cichoń oświadczył też, że nie ma obiektywnych szacunków, upoważniających do twierdzenia że luka VAT w latach 2008–2015 znacząco wzrosła w porównaniu do lat 2005–2007.

Jak dodał, nie da się porównywać istniejących szacunków dla lat 2005–2007 z tymi dla okresu 2008–2015, ponieważ dokonywały ich różne podmioty, operując różnymi metodami. – Mówienie, że luka wystrzeliła za naszych rządów jest nadużyciem i jest nieuprawnione – podkreślił.


Komisja śledcza ds. VAT przesłucha Janusza Cichonia
 
 
 
...
 
Jak mówił b. wiceminister, gdyby do kalkulacji wkomponować procykliczność w kształtowaniu się luki i dochodów z VAT, to okazało by się, że „w latach naszych rządów luka nie wzrosła”. — Może nie spadła, ale z pewnością nie wzrosła w stosunku do lat 2005–2007 – oświadczył. Cichoń stwierdził też, że „nie ma dowodów, ani obiektywnych danych, że rosły wyłudzenia”. – To że rosła wykrywalność, nie oznacza, że rosła także przestępczość związana z wyłudzeniami – dodał.
„Mieliśmy świadomość, że w branży paliwowej są poważne wyłudzenia”

Przewodniczący komisji Marcin Horała (PiS) pytał świadka, czy w czasie kiedy podlegał mu Departament Podatku od Towarów i Usług miał świadomość, że niewystarczające są rozwiązania w zakresie walki z wyłudzeniami.

– Oczywiście mieliśmy świadomość tego, że w tej branży są poważne wyłudzenia i są także postulowane rozwiązania legislacyjne, które te wyłudzenia ograniczą i pozwolą nam skutecznie eliminować nieuczciwe podmioty z tego rynku – powiedział Cichoń.

Horała pytał również o ograniczenie rozliczeń kwartalnych dla podmiotów nowo rejestrowanych rozpoczynających działalność na rynku obrotu paliwami. – Jeśli chodzi o rozliczenia kwartalne, to je znieśliśmy w 2013 roku, jeśli chodzi o branżę paliwową i ona miała obowiązek rozliczeń miesięcznych – powiedział Cichoń.

Szef komisji wskazywał, że Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego kierując pisma m.in. do Cichonia wskazywała, że są to rozwiązania niewystarczające. Jak mówił Horała, w notatce z grudnia 2013 roku dyrektor (Tomasz) Tratkiewicz pisał do Cichonia, że „w opinii Departamentu Podatku od Towarów i Usług zasadne byłoby uzupełnienie wprowadzonych w Polsce środków legislacyjnych o wyłączenie możliwości składania deklaracji kwartalnych przez wszystkie nowo zarejestrowane podmioty”.
Horała pytał świadka, jak była jego reakcja na te sygnały.

– Przypomnę, że tak naprawdę rozliczenia kwartalne, zwłaszcza dla małych podmiotów, przyjmowaliśmy olbrzymią większością głosów wskazując także wtedy, że to są rozwiązania, które zmierzają do zrównania warunków prowadzenia działalności gospodarczej – powiedział Cichoń.

Szef komisji dopytywał, jaka była reakcja Cichonia w grudniu 2013 roku na sygnał z podległego mu departamentu, że należałoby odejść od rozliczeń kwartalnych dla wszystkich podmiotów nowo rejestrowanych. – Wiemy, że to nie zostało przeprowadzone – powiedział Horała. Wskazywał, że dla kontroli wygodniejsze jest rozwiązanie z krótszym okresem rozliczeniowym.

– Natomiast nie są to rozwiązania korzystne z puntu widzenia podatnika, musieliśmy jednak brać pod uwagę i interes podatnika także i ostatecznie zdaje się stąd wstrzymaliśmy czy nie realizowaliśmy tego postulatu – powiedział świadek.
Nie widziałem opinii Rady ds. Prawa Podatkowego nt. wprowadzenia kaucji gwarancyjnej”

Przewodniczący komisji, poseł Marcin Horała (PiS) przytoczył podczas posiedzenia opinię Rady Konsultacyjnej Prawa Podatkowego, która funkcjonowała w latach 2014 – 2016. Opinia z 2015 roku dotyczyła efektów wprowadzenia obowiązku wpłaty kaucji gwarancyjnej w ustawie o podatku od towarów i usług.

– Rozwiązanie to jest w praktyce wykorzystywane przez oszustów podatkowych, którzy składają kaucję i uzyskują w ten sposób status podmiotu zaufanego. Zyski z oszukańczego procederu często istotnie przekraczają wartość wpłaconej kaucji; w niektórych przypadkach możliwe jest również odzyskanie przez oszustów kaucji po dokonaniu oszustwa VAT, gdy organy podatkowe nie wszczęły jeszcze postępowań kontrolnych związanych z dostawami zabezpieczonymi kaucją gwarancyjną – mówił Horała, cytując treść opinii.

Zgodnie z dokumentem, rozwiązanie to powoduje, że efektywność zwalczania oszustw podatkowych „jest bardzo ograniczona”, a podniesienie wysokości kaucji „nie usunie wspomnianych problemów”.

– Ja jej nie widziałem, nie miałem okazji jej analizować – powiedział Cichoń, pytany czy znał treść cytowanej opinii.
Według niego, wprowadzenie kaucji zwiększyło ryzyko ponoszone przez oszustów podatkowych. – Nawet jeśli uznamy, że te kwoty są niewystarczające, to jednak jest to wyraźna zmiana w stosunku do tego co było wcześniej (...) Oszuści bez tych kaucji ryzykowali mniej, jeśli w ogóle – mówił Cichoń.

B. wiceszef MF zapewnił też, że obszar ten „był objęty bardzo intensywnym nadzorem” Urzędów Kontroli Skarbowej.

Horała nawiązał do wcześniejszej wypowiedzi Cichonia, w której b. wiceszef MF stwierdził, iż nie ma szacunków, które by uprawniały stwierdzenie, że luka VAT wzrosła. – Nie ma raportu, który by twierdził, że problemu ze szczególnie dużą luką VAT (...) w Polsce nie było. Natomiast jest mnóstwo raportów, które mówią, że taki problem był – oświadczył Horała. Jak mówił są to m.in. raporty sporządzane dla Komisji Europejskiej, a także Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

O problemach w ściągalności podatku VAT – według niego – świadczą też dane Głównego Urzędu Statystycznego. – W latach 2007–2015, 5 proc. wzrostu PKB dawało 4 proc. wzrostu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne. A przez ostatnie dwa lata, 5 proc PKB generuje 8 proc. wzrostu wpływu z podatków i składek (...) W latach 2008–2015 konsumpcja wzrosła o 33 proc., a wpływy z VAT–u o 21 proc, podczas gdy w latach 2016–2017 konsumpcja wzrosła łącznie o 10 proc., a wpływy z VAT–u o 27,4 proc. – mówił Horała.
„Nie byliśmy w stanie odpowiedzialnie oszacować luki VAT”

– Nie byliśmy w stanie odpowiedzialnie dokonać szacunku luki VAT; próbowałem wymusić powstanie raportu i szacunku, ale to się nie stało do końca 2015 roku; pierwsze szacunki MF opublikowało w drugiej połowie 2018 r. – zeznał przed komisją śledczą ds. VAT b. wiceminister finansów.

Wiceprzewodniczący komisji Błażej Parda (Kukiz'15) pytał świadka, na jaką kwotę była szacowana luka w VAT w latach 2012-2014.

Cichoń zeznał, że w 2014 roku, w programie działań uszczelniających system podatkowy przyjętym przez rząd, zostało przyjęte założenie, że MF będzie w stanie samodzielnie szacować lukę w 2015 r.

– Tak się nie stało, nie wypracowaliśmy narzędzi (...), które by nam pozwoliły w sposób obiektywny zobrazować lukę i jej strukturę. Prace trwały i trwają do dnia dzisiejszego, pierwsze szacunki MF opublikowało w drugiej połowie 2018 r., obarczone bardzo poważnymi, moim zdaniem, błędami i nie uwzględniające pro cykliczności – powiedział Cichoń.

Dopytywany przez Pardę, na jaką kwotę szacowana była luka VAT za czasów, kiedy był wiceszefem MF, odparł, że nie podejmuje się dzisiaj szacowania na „zasadzie spojrzenia w sufit”. – Nie jestem w stanie na to pytanie odpowiedzieć, moim zdaniem nie ma takich uczciwych, obiektywnych szacunków – powiedział Cichoń.

Podkreślił, że nie było żadnego raportu ws. luki VAT, ale trwały „analizy”. – Nie byliśmy w stanie odpowiedzialnie tego szacunku dokonać, w sposób obiektywny (...). Pamiętam, bo próbowałem wymusić powstanie takiego raportu i takiego szacunku, to się nie stało do końca 2015 r. – zeznał Cichoń.

Cichoń podkreślił, że za jego czasów w MF „udoskonalane” były narzędzia mające na celu poznanie uszczerbku w VAT, szczególnie w zakresie informatyzacji kontroli i „obróbki” danych.


Parafianowicz: Luka VAT to efekt i wielkich, i małych oszustw
„Zależność między wzrostem PKB, a dochodami z VAT nie jest prosta”

– Zależność między wzrostem PKB, a dochodami z podatku VAT nie jest prosta, zależy m.in. od procyklicznego charakteru podatku i struktury PKB – oświadczył Janusz Cichoń.

– Relacja między wpływami z VAT, a PKB się zmienia, a zmiany w tempie wzrostu PKB i w strukturze odciskają piętno i na dochodach z VAT i na luce w tym podatku – mówił Cichoń. Zaznaczył, że należy też uwzględniać procykliczność. Efektem spowolnienia gospodarczego będzie spadek wzrostu dochodów z VAT większy niż spadek tempa wzrostu PKB – stwierdził.

Jak dodał, z analiz prowadzonych w MF i z różnych publikacji naukowych wynika, że ok. jedna trzecia luki to wyłudzenia. Ale to, ile wynosi luka jest szacunkiem, i wysokość wyłudzeń też, bo opiera się na szacunku luki - podkreślał.

B. wiceminister mówił też, że oszacowanie rozmiarów luki jest bardzo trudne, ministerstwo finansów podjęło taki szacunki w 2014 r. – Nie uwzględniając wszystkich elementów udało się to dopiero w 2018 r. – podkreślił, dodając, że MF dysponowało i dysponuje znakomitym zespołem analityków. – Zgadzam się, że mieliśmy i mamy problem z wyłudzeniami na dużą skalę – zaznaczył Cichoń.

Mówiąc o działaniach MF od 2013 r., Cichoń wskazał ograniczenie możliwości rozliczeń kwartalnych w przypadku branży paliwowej, wprowadzenie odpowiedzialności solidarnej i wprowadzenie kaucji gwarancyjnych. Zaznaczył, że jeszcze przed wprowadzeniem tych rozwiązań w życie oceniano w ministerstwie, że efekty mogą być niższe od zakładanych i od razy rozpoczęto przygotowania do dalszych działań – zmian w koncesjach na obrót paliwami i podniesieniu kaucji, co weszło w życie 1 lipca 2015 r.

Cichoń oświadczył też, że w czasie jego pracy w MF zakładano wprowadzenie „w pewnej perspektywie” rejestru faktur on-line, którego nie ma do dziś. A szacowano, że to rozwiązanie może przynosić dodatkowo 3 mld zł wpływów miesięcznie – zaznaczył.



Przypaśniak: Walczyliśmy z wyłudzeniami, było zalecenie by skupić się na VAT
„Rozmiarami luki VAT MF zainteresowało się w 2014 r.”

– Ministerstwo finansów bliżej zainteresowało się luką w VAT w 2014 r. pod wpływem zewnętrznych prac i samo zaczęło ją szacować – oświadczył przed komisją śledczą wiceminister finansów.

Jak mówił przed komisją Cichoń, prace nad luką zainicjowano na początku wieku, ale próby oszacowania potencjalnych strat budżetu były „bardzo zgubne”, w dodatku nie wiadomo było jakich metod używano, zwłaszcza w jaki sposób szacowano hipotetyczną kwotę wpływów. Dlatego w 2014 r. wyznaczyliśmy departamentowi polityki makroekonomicznej szacowanie luki na wewnętrzny użytek ministra finansów – oświadczył. Dodał, że MF nie miało zaufania do zewnętrznych obliczeń.

Pytany, kiedy w ministerstwie pojawiła się świadomość istnienia luki, odparł, że „czerwone światełko zapaliło nam się chyba dopiero w 2015 r.”. Wyjaśnił, że chodziło o ostatni szacunek dotyczący 2011 r., w którym wpływy do budżetu były „zdecydowanie poniżej średniej”.

Cichoń oświadczył też, że „formułowanie oskarżeń, że cała ta luka to wyłudzenia i że ktoś takie kwoty wyprowadził z budżetu jest nieuprawnione i jest nadużyciem”. – Nie ma dowodów, że luka i wyłudzenia rosły za naszych rządów – stwierdził.


Jacek Kaute: mieliśmy wiedzę o oszustwach, podejmowaliśmy działania

Kalendarz transmisji

Sierpień 2019
PnWtŚrCzPtSoNd
    1 2 3 4
 5 6 7 8 9 10 11
 12 13 14 15 16 17 18
 19 20 21 22 23 24 25
 26 27 28 29 30 31 
godziny transmisji mogą ulec zmianie z przyczyn organizacyjnych