Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.

zaloguj się
Dostępność





 
Strona główna » Aktualności

Szczurek: Nie było klimatu do „strzelania z biodra” zmianami prawa

17:45, 16.05.2019;   autor: msies, akune;   źródło: PAP

Nie było klimatu do „strzelania z biodra” zmianami prawa, które wprowadzają nowe obowiązki wobec podatnika – powiedział w czwartek przed komisją śledczą ds. VAT b. minister finansów Mateusz Szczurek. Dodał, że ściąganie podatków jest kluczowym działaniem rządu, ale nie jedynym priorytetem.


Podziel się:   Więcej

Komisja śledcza ds. VAT przesłuchuje byłego ministra finansów Mateusza Szczurka. Szczurek funkcję szefa resortu finansów pełnił od 2013 do 2015 roku. Za jego kadencji wprowadzono odwrócony VAT na kilka rodzajów towarów, między innymi na stal i elektronikę.

Szczurek na początku przesłuchania wygłosił swobodne oświadczenie.

– W obszarze komisji wiele działań uszczelniających może mieć i najczęściej ma negatywne konsekwencje dla swobody działalności gospodarczej. Tak samo zwiększenie swobody działalności gospodarczej, ułatwienie jej, może wpływać i często wpływa również na zdolność państwa do efektywnego ściągania podatków – podkreślał i dodał, że przykładem może być tutaj domniemanie uczciwości podatnika, dbałość o płynność firm w kryzysie czy m.in. ułatwień dla zaufanego podatnika czy szybszych zwrotów podatków.

– Wszystko to z jednej strony ułatwia działalność gospodarczą, pozwala na zwiększenie ilości miejsc pracy, a jednocześnie utrudnia egzekucję i czasami może przesuwać dochody czy zmniejszać w danym roku dochody Skarbu Państwa – zaznaczył.

B. wiceminister finansów: Nie blokowaliśmy odwrotnego VAT w innych krajach
 
 
 
...
 
Szczurek podkreślał także, że „uszczelnianie systemu podatkowego jest bardzo ważną funkcją rządu”. – Ściąganie podatków jest jednym z kluczowych działań Ministerstwa Finansów i rządu i bez tego nie ma sprawnego państwa, ale jednocześnie nie jest to jedyny priorytet, on nie powinien być jedynym priorytetem – mówił.

Zaznaczył, że ułatwianie działalności gospodarczej było jednym z priorytetów rządów, w których był ministrem. Przypomniał, że rządy PO–PSL rozpoczynały się w sytuacji, kiedy Polska w rankingu łatwości płacenia podatków zajmowała w 2007 r. 142 miejsce, a w 2015 r. Polska przesunęła się na 47 miejsce. – To pokazuje, że priorytet ułatwiania działalność gospodarczej dla przedsiębiorców był traktowany poważnie i przynosił skutki – mówił. Dodał, że po 2015 r. priorytety się zmieniły i Polska spadła w tym rankingu na 69 miejsce w 2017 r.

Mówiąc o propozycjach uszczelniających system VAT wskazał m.in. na Centralny Rejestr Faktur, system on-line dla kas rejestrujących i rozszerzenie wglądów w rachunki bankowe. – Wszystkie te elementy były i są bardzo potrzebne. Prace nad nimi zleciłem kontynuować i intensyfikować – mówił. Dodał, że z tych propozycji jedynie rozszerzony wgląd w rachunki bankowe został wprowadzony w tej kadencji parlamentu.

Odnosząc się do krótkoterminowych rozwiązań uszczelniających Szczurek powiedział: – Nie było klimatu do +strzelania z biodra+ ad hoc zmianami prawa, które ograniczają, wprowadzają nowe obowiązki wobec podatnika, ograniczają swobodę działalności gospodarczej, bez założeń i konsultacji prowadzonych porządnie.

– Nieprawidłowości w sferze VAT to nie są tylko przestępstwa – to są także oszustwa podatkowe, szara strefa, cały ten obszar, który jest niestety ciągle jeszcze powszechny, a który nie jest związany z mafiami VAT–owskimi, ale jest związany z takim codziennym niepłaceniem podatków i uchyleniem się od obowiązków obywatelskich przez zwykłych obywateli” – mówił. – Większość luki VAT–owskiej to nie są takie grube przestępstwa, ale to są oszustwa podatkowe czy małe niepłacenie podatków, które dalej sumuje się do ogromnych kwot – dodał.



Cyrańska: przedsiębiorcy oczekiwali uproszczeń w rozliczaniu VAT
„Automatyczne przekazywanie JPK ma sens, gdy wszyscy są na to gotowi”

Wiceprzewodniczący Kazimierz Smoliński (PiS) pytał Szczurka m.in. o Jednolity Plik Kontrolny. Były minister przypomniał, że chodzi o usprawnienie i umożliwienie szybkiej kontroli podatkowej i konieczność elektronizacji ksiąg we wszystkich firmach. – Jednolity Plik Kontrolny - nawet na żądanie - w znaczący sposób usprawnia możliwość prowadzenia kontroli skarbowej, a w docelowym rozwiązaniu umożliwia działania automatyczne - powiedział były minister.

Mówiąc o tym, dlaczego zdecydowano o wprowadzeniu JPK na żądanie, a nie zapisano obowiązkowego przesyłania administracji skarbowej, świadek powiedział, że prowadzenie JPK po stronie firm stanowi gigantyczne obciążenie dla systemów informatycznych, księgowości.

– Dlatego też przewidywaliśmy obowiązek wprowadzenia JPK dla firm większych na początku, a dopiero z pewnym opóźnieniem dla firm mniejszych, które mają z tym większą trudność – powiedział Szczurek.
Pytany, dlaczego nie zapisano w przepisach daty wprowadzenia obowiązkowego przekazywania fiskusowi JPK – wcześniej dla dużych firm, a z czasem – dla małych, odparł: – Jaki jest sens wprowadzania automatycznego ściągania JPK, jeśli nie wszyscy je raportują?

– JPK, który jest na żądanie, spełnia swoją funkcję wobec dużych firm, które raportują, a JPK, który jest automatyczny nie pozwala nam na stworzenie algorytmów i obsługi tego, bo nie obejmuje całości działalności gospodarczej. To jest potrzebne, to ma sens, ale dopiero kiedy wszyscy są na to gotowi – argumentował.

Pytany był też przez Smolińskiego, czy dawał wkład do expose Ewy Kopacz. Szczurek odpowiedział, że wkład został przez Ministerstwo Finansów dostarczony, ale ostateczna decyzja o tym, co tam się znajdzie, „należała do pani premier”.

Mówiąc o zadaniach resortu finansów, którymi należało się zająć w ciągu ostatnich miesięcy przed poprzednimi wyborami, Szczurek wymienił założenia nowej Ordynacji podatkowej i dużą ustawę o administracji podatkowej.

Pytany, czy premier po expose określiła ramy pracy i priorytety w zakresie polityki finansowej i podatkowej, Szczurek odpowiedział: – Ordynacja podatkowa była tematem, który od początku – jeszcze za rządów Donalda Tuska – uznałem za potrzebny do prac. Powiedział ponadto, że sprawa Ordynacji podatkowej, założeń do niej, stworzenie komisji kodyfikacyjnej „stała się priorytetowa i do wykonania, do »dowiezienia« przed wyborami – też dzięki naleganiom pani premier”.

Przewodniczący komisji Marcin Horała (PiS) skomentował zeznania byłego ministra na Twitterze. – Logika ministra Szczurka: Automatyczne JPK dla niektórych nie uszczelnia. Tylko jak jest powszechne – wtedy uszczelnia. Masz w projekcie dla niektórych. Co robisz? Wprowadzasz powszechne? Nie, usuwasz nawet dla niektórych – napisał Horała.
„Większość wiedzy o przestępcach skarbowych trafiała z MF do służb”

Szczurek pytany był, jakie proponował rozwiązania karno–skarbowe, by przestępstwa podatkowe, w tym przestępstwa VAT–owskie były karane dotkliwiej niż przestępstwa dotyczące fałszowania pieniędzy.

– Z naszej strony egzekucja prawa i szkolenie sędziów i prokuratorów w znaczeniu przestępstw – interpretowaniu, sądzeniu przestępstw gospodarczych, to był ten wkład w upewnienie się, że przestępcy nie będą traktowani zbyt łagodnie, co się rzeczywiście – z tego co słyszę – działo – odpowiedział b. minister finansów.

– Naszą funkcją było takie przyczynienie się do wyszkolenia służb prokuratorskich i sędziów, aby prawo w swoim kształcie i w swoich granicach było stosowane jak najsurowiej – dodał.

Szczurek mówił, że efektem porozumienia podpisanego w 2014 r. z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury było wyszkolenie 372 prokuratorów i 208 sędziów orzekających w sprawach karnych. Ponadto, jak mówił, od 2012 r. kontrola skarbowa szkoliła prokuratorów, policję i Centralne Biuro Śledcze. Szkolenia te objęły – jak mówił – 400 uczestników. W sumie w latach 2014–2015 przeszkolono 1200 osób.

– Obieg informacji o przestępstwach gospodarczych, szczególnie (...) o przestępstwach skarbowych, raczej przebiegał ze strony kontroli skarbowej do służb czy do policji – zeznał Szczurek. Dodał, że zatrzymania, które przy okazji przestępstw VAT dokonuje np. policja, są poprzedzone pracą wywiadowczą i analityczną służb skarbowych. – Większość wiedzy o przestępcach skarbowych, nie mówię o wszystkich gospodarczych, raczej trafiała ze strony Ministerstwa Finansów do służb – podkreślał.
„Odbyłem jedną rozmowę z min. Rostowskim przed objęciem MF”

– Przed objęciem Ministerstwa Finansów raz rozmawiałem z min. Rostowskim; zważywszy na ilość problemów, pewnie za krótko – ocenił b. minister finansów Mateusz Szczurek. Dodał, że z pewnością poruszane były w niej kwestie wydolności systemu podatkowego.

Wiceprzewodniczący komisji Błażej Parda (Kukiz'15) pytał świadka m.in. o to, czy podczas przekazywania ministerstwa, jego poprzednik Jan Vincent Rostowski rozmawiał z nim o „najważniejszych, najpilniejszych projektach, które trzeba zrealizować”. Pytał też, czy wśród tych projektów pojawiały się problemy wyłudzeń podatku VAT. – Ta rozmowa była dosyć długa, ale w gruncie rzeczy jedna i zważywszy na ilość spraw, wyzwań i problemów, to pewnie za krótka – powiedział Szczurek.

Wyjaśnił, że rozmowa ta odbyła się w listopadzie 2013 r. – Z pewnością kwestie dotyczące wydolności systemu podatkowego były poruszane w tej rozmowie. Nie przypominam sobie, aby dyskutowane były konkretne projekty ustaw - bo nad tymi rozmawialiśmy w pierwszych tygodniach z członkami kierownictwa - zarówno po stronie VAT-u, jak i po stronie Ordynacji podatkowej. Ale ta sprawa była poruszona w tej pierwszej +przekazującej+ rozmowie – stwierdził Szczurek.

Szczurek pytany był też o stan systemu podatkowego i o lukę w VAT, w momencie kiedy objął tekę ministra finansów. Oświadczył, że liczby dotyczące szacunków luki VAT, jej przyczyna i powiązanie jej ze stanem koniunktury są znane komisji z różnych źródeł. Szczurek zaznaczył, że koniunktura w 2013 roku, kiedy został ministrem, była słaba.

– Oczywiście brałem do wiadomości publikowane wtedy zwiększone szacunki luki VAT z CASE i Komisji Europejskiej i traktowałem to jako czynnik, który wymaga działania i w tej sprawie działałem – przekonywał. – Nic ponad te liczby, które już wielokrotnie były omawiane tutaj nie mam do dodania – oświadczył Szczurek.

„Analizowaliśmy doświadczenia innych krajów ws. szczelności systemu podatkowego”

Resort finansów wnikliwie analizował doświadczenia innych krajów ws. szczelności systemu podatkowego – zeznał b. szef resortu finansów. Szczurek był pytany przez członków komisji o to, czy Ministerstwo Finansów korzystało z rozwiązań międzynarodowych w swojej pracy. – Na pewno doświadczenia innych krajów, szczególnie europejskich, były wnikliwie analizowane, dotyczące szczelności systemu podatkowego – odpowiedział.

Wyjaśnił, że poza kwestiami związanymi z Centralnym Rejestrem Faktur, były prowadzone badania skuteczności i losów wprowadzania podzielonej płatności w VAT. – Intensywnie prowadziliśmy prace, poza renegocjacją umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, po to, żeby uczynić ten system szczelniejszym – dodał.

Poinformował, że pracowano też nad wyeliminowaniem klauzul, które według MF były szkodliwe, pogłębiano też automatyczną wymianę informacji podatkowej, co – zdaniem Szczurka – było bardzo ważne.

Były minister przyznał, że dzielono się też doświadczeniami m.in. z krajami grupy V4. Szczurek wskazał, że na zaproszenie obecnego premiera Czech, a wówczas ministra finansów Andreja Babisza, uczestniczył w spotkaniu, które odbyło się w Pradze w 2015 r. Brali w nim udział także przedstawiciele resortów finansów Słowacji, Węgier i Niemiec. Spotkanie dotyczyło – jak mówił Szczurek – systemu podatkowego.

– Na tamtym spotkaniu przekonywał minister Babisz do zwiększenia skali używania odwrotnego obciążenia, co do którego sporo było wątpliwości wśród pozostałych ministrów – zeznał Szczurek.

Jak mówił, on i ówczesny szef resortu finansów Niemiec Wolfgang Schauble przekonywali wówczas, że takie rozwiązanie jest potrzebne dla niektórych sektorów w zależności od struktury rynku, ale wprowadzanie go „hurtowo” może doprowadzić do pogorszenia ściągalności.

„W okresie, kiedy byłem w rządzie, luka VAT spadała”

– W okresie kiedy byłem w rządzie, luka w podatku VAT spadała – powiedział Szczurek. Były minister finansów dodał, że ze spadkiem luki VAT mieliśmy do czynienia - według różnych szacunków – od 2011 r. Genowefa Tokarska (PSL-UED) pytała Szczurka m.in. o szacunki dotyczące wielkości luki w ściągalności podatku od towarów i usług (VAT).

Szczurek przywołał opracowanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego z 2019 r., które zawiera zestawienie sposobów szacowania luki VAT. – Według wszystkich tych zestawień (...) mamy do czynienia ze spadkiem od mniej więcej 2011 roku; więc w okresie, kiedy byłem w rządzie, luka VAT spadała – oświadczył były minister finansów.

Tokarska dopytywała, która metoda szacowania luki jest według Szczurka optymalna. – Wielu świadków wypowiadało się na ten temat. Przypomnę przesłuchanie Ludwika Koteckiego (były wiceminister finansów, b. główny ekonomista MF – red.), który dosyć dużo na ten temat rozmawiał i wspominał o szacowaniu +od góry+, korzystając z szerszych makroekonomicznych wskaźników – tłumaczył świadek.

Według Szczurka większość dostępnych miar jest właśnie tego rodzaju, opierają się one na podobnych danych i dają podobne wyniki, „chociaż z pewnymi wyjątkami w danej chwili”.

Szczurek przekonywał, że nie ma wyliczeń luki VAT dla okresu przed 2010 r., bowiem te, które są korzystają ze starej metodyki. – W gruncie rzeczy nie wiemy, czy teza lansowana w komisji, że nastąpił wzrost jest prawdziwa, czy fałszywa – zaznaczył.

„Miałem świadomość wzrostu liczby grup przestępczych w podatkach”

– Miałem świadomość, że liczba grup zajmujących się przestępstwami podatkowymi rośnie, a część nieprawidłowości w systemie VAT jest efektem ich działalności – zeznał b. minister finansów.

Szczurek przyznał, że miał świadomość, iż rośnie liczba zorganizowanych grup zajmujących się przestępstwami podatkowymi, o co był pytany. Dodał, że aby usprawnić walkę z przestępczym procederem w 1,5 miesiąca po objęciu urzędu podpisał stosowne porozumienie z MSW i Prokuraturą.

Podkreślił, że musiał przekonywać opinię publiczną, jak duże znacznie ma ten problem, bo uważano, „że niepłacenie faktur między jedną firma a drugą nie jest tak (...) istotne i że nie ma co koncentrować się na kwestiach państwo - podatnik tak bardzo”. Mówił, że podjęte przez niego działania przynosiły efekty w postaci większego wzrostu przychodów VAT w latach 2013-2015 w stosunku do szacunków MF, MFW i CASE.

Świadek stwierdził ponadto, że jedną z przyczyn wzrostu luki VAT była struktura PKB. Tłumaczył, że w latach 2009-2010 to „wysokoovatowany” eksport był czynnikiem, który podtrzymywał wzrost gospodarczy w Polsce. Później, jak mówił, gdy motorem gospodarczym stały się inwestycje, „a te są ovatowane mniej”, luka VAT zwiększyła się.

Kalendarz transmisji

Sierpień 2019
PnWtŚrCzPtSoNd
    1 2 3 4
 5 6 7 8 9 10 11
 12 13 14 15 16 17 18
 19 20 21 22 23 24 25
 26 27 28 29 30 31 
24-08-2019
brak zaplanowanych transmisji
godziny transmisji mogą ulec zmianie z przyczyn organizacyjnych