zaloguj się
Dostępność

 
Strona główna » Aktualności

30 lat Grupy Wyszehradzkiej. Współpraca pomimo różnicy interesów

09:43, 15.02.2021;   autor: akune;   źródło: PAP, Tiwitter

Pomimo różnic interesów od 30 lat trwa współpraca między Polską, Czechami, Węgrami a Słowacją, wzmocniona przez udane odrzucenie przymusowej relokacji uchodźców w Unii Europejskiej w 2015 r. Obecnie polega ona głównie na koordynowaniu stanowisk w ramach Wspólnoty.


Podziel się:   Więcej

Grupa Wyszehradzka jest jednym z owoców upadku komunizmu i transformacji ustrojowej w państwach Europy Środkowo-Wschodniej.

Za umowną datę jej powstania przyjmuje się 15 lutego 1991 r., kiedy ówcześni prezydenci Polski Lech Wałęsa i Czechosłowacji Vaclav Havel oraz premier Węgier Jozsef Antall podpisali deklarację określającą cele i warunki wzajemnej współpracy.

Miało to miejsce w węgierskim Wyszehradzie, gdzie w XIV wieku spotykali się królowie Polski, Czech i Węgier na negocjacje gospodarcze i polityczne.
br/> Cele Grupy zmieniały się w kolejnych latach i określały współpracę początkowo trzech, a po rozpadzie Czechosłowacji w 1993 r. czterech krajów. Wraz z ich osiągnięciem współpraca ta słabła i po jakimś czasie była wznawiana, tak jak po przyjęciu w 1999 r. Polski, Czech i Węgier do NATO oraz po wstąpieniu Polski, Czech, Węgier i Słowacji do UE w 2004 r.


Prezydent Duda: Musimy chronić środowisko i klimat, ale rozsądnie
Chociaż członkowie V4 rywalizowali ze sobą podczas negocjacji warunków akcesji, to sama akcesja do UE była osiągnięciem celu deklaracji założycielskiej Trójkąta Wyszehradzkiego.

Kwestionowano wtedy w różnych środowiskach sens dalszego kontynuowania tej formuły współdziałania, okazało się jednak, że może ona być skutecznym narzędziem w walce o własne interesy i miejsce na arenie europejskiej.

Szczególnie istotna dla istnienia Grupy jest współpraca sektorowa w ramach UE. Jej instrumentem są konsultacje przywódców politycznych V4 i poszczególnych ministrów przed posiedzeniami różnych gremiów europejskich, co często pozwala uzgodnić wspólne stanowisko i wzajemnie się wspierać podczas wspólnotowych negocjacji.



30-lecie V4. Szczerski o błędach i wyzwaniach stojących przed Grupą Wyszehradzką
W osta tnich latach jeden temat szczególnie połączył kraje V4 - polityka migracyjna UE. Wszystkie cztery państwa kategorycznie odrzuciły niekorzystne według nich stałe kwoty rozdzielenia uchodźców i odejście Wspólnoty od tego mechanizmu potwierdziło zasadę, że w ramach Unii Grupa Wyszehradzka ma większe znaczenie jako sojusz niż należące do niej kraje osobno.

Państwa V4 dzielą jednak indywidualne interesy. Według analiz PISM dla Republiki Czeskiej Grupa Wyszehradzka to platforma budowy regionalnych więzi gospodarczych oraz wzmacniania współpracy w dziedzinie rozwoju infrastruktury czy bezpieczeństwa, a w mniejszym stopniu trwały alians polityczny.


Prezydenci państw V4 odsłonili pamiątkową tablicę z okazji 30-lecia Grupy Wyszehradzkiej
Słowacja nie zamierza zacieśniać więzów politycznych w V4 kosztem integracji w ramach UE, m.in. dlatego jako jedyny kraj Grupy należy do strefy euro. Jak pisze ekspert PISM Łukasz Ogrodnik, kraj ten chce korzystać z regionalnego ugrupowania w celu realizacji narodowych interesów, jak np. w przypadku walki z podwójnymi standardami jakości żywności w UE.

Z kolei Węgry w czasie konfliktu wokół przyjmowania uchodźców miały „narzucić partnerom z V4 własną wizję współpracy” – twierdzi analityczka Veronika Jóźwiak. Dzięki dobrym stosunkom z Polską Węgry mogą tworzyć opozycję polityczną wewnątrz UE dążąc do raczej „Europy ojczyzn” niż zacieśnionej unii politycznej.


Gospodarki środkowoeuropejskie „będą najszybciej odrabiającymi straty” po pandemii
Kraje V4 próbują prowadzić politykę unijną w opozycji do polityki Niemiec czy Francji. Jednak jeśli chodzi o relacje pozaunijne porozumienie Polski, Czech, Węgier i Słowacji jest trudne – jak w przypadku Rosji, z którą utrzymują pozytywne relacje jedynie Węgry – lub nieistniejące - jak np. w przypadku współpracy z Chinami.

Ważnym osiągnięciem V4 jest nie tylko platforma polityczna, ale również kulturalna. Pierwszą instytucją powołaną przez V4 był powstały w 2000 r. Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki. Jego założeniem jest wspieranie inicjatyw kulturalnych, naukowych, edukacyjnych i turystycznych w krajach Grupy oraz sąsiednich – głównie postsowieckich i byłej Jugosławii.

Do budżetu Funduszu wchodzi 8 mln euro pochodzących ze składek państw V4 oraz dodatkowe kwoty od innych państw-darczyńców.


Prezydent: V4 istotnym czynnikiem katalizującym współpracę w Europie Środkowej

Kalendarz transmisji

Październik 2021
PnWtŚrCzPtSoNd
     1 2 3
 4 5 6 7 8 9 10
 11 12 13 14 15 16 17
 18 19 20 21 22 23 24
 25 26 27 28 29 30 31
godziny transmisji mogą ulec zmianie z przyczyn organizacyjnych