zaloguj się
Dostępność

 
Strona główna » Aktualności

30 lat temu Sejm ustanowił 11 listopada Narodowym Świętem Niepodległości

14:19, 15.02.2019;   autor: akune;   źródło: PAP

30 lat temu, 15 lutego 1989 r., w trakcie obrad Okrągłego Stołu, Sejm PRL przyjął ustawę o ustanowieniu 11 listopada Narodowym Świętem Niepodległości. Święto obchodzone 11 listopada zyskało rangę narodowego ustawą z kwietnia 1937 r. Przed II wojną światową było obchodzone tylko dwa razy – w 1937 i 1938 r.


Podziel się:   Więcej

Po wojnie, w 1945 r., ustanowiono Narodowe Święto Odrodzenia Polski obchodzone 22 lipca, w rocznicę ogłoszenia Manifestu PKWN; jednocześnie zniesiono Święto Niepodległości. Datę 11 listopada miały również przyćmić obchodzone kilka dni wcześniej rocznice rewolucji bolszewickiej z 1917 r.

– 11 listopada nie miał żadnych szans na to, by stać się świętem w PRL. Zresztą „poległ” też 3 maja. Nowa władza musiała wprowadzić nowe święta i nowych patronów kreowanej przez siebie rzeczywistości politycznej. Na popiołach tego, co jej obce i wrogie, chciała zbudować coś zupełnie odmiennego – powiedział prof. Andrzej Chwalba.

W okresie PRL obchody rocznicy odzyskania niepodległości 11 listopada były organizowane przez środowiska opozycyjne. Organizatorzy i uczestnicy tych uroczystości często byli represjonowani przez ówczesne władze.

Wyjątek stanowiły lata 1980-1981, kiedy za sprawą działalności Solidarności przywrócono Świętu Niepodległości miejsce w świadomości społecznej. W 1981 r. kwiaty na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie złożył nawet przewodniczący Rady Państwa, Henryk Jabłoński. Rok później, już w stanie wojennym, komuniści wykorzystali rocznicę do wypromowania powstającego Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, czyli fasadowej organizacji wspierającej reżim Wojciecha Jaruzelskiego.

Lider PRON Jan Dobraczyński obok Kazimierza Barcikowskiego z Biura Politycznego KC PZPR i przedstawicieli tzw. stronnictw sojuszniczych 11 listopada złożył wieniec na Grobie Nieznanego Żołnierza.

Święto Niepodległości obchodzone 11 listopada zostało przywrócone przez Sejm PRL ustawą z 15 lutego 1989 r. pod nazwą Narodowe Święto Niepodległości.


Premier: Wszyscy cieszymy się, że mamy wolną Polskę
Ustawa o ustanowieniu Narodowego Święta Niepodległości

„Dla upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego oraz walk pokoleń o wolność i niepodległość stanowi się, co następuje: Art. 1. Dzień 11 listopada jest uroczystym Narodowym Świętem Niepodległości. Art. 2. Dzień 11 listopada jest dniem wolnym od pracy. Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia” – głosi tekst ustawy o ustanowieniu Narodowego Święta Niepodległości.

Dlaczego zdecydowano się na taką ustawę i przywrócenie rangi święta państwowego 11 listopada?

Władze komunistyczne traktowały przywrócenie przedwojennego święta jako gest wobec opozycji przystępującej do rozmów z władzami. Aż do tego momentu bez większych zmian obowiązywała doktryna zarysowana przez Wojciecha Jaruzelskiego w 1984 r.: „Najbardziej skrajne, opozycyjne siły, o jawnie kontrrewolucyjnym charakterze, prą do swego rodzaju konfrontacji. Musimy być bardzo wyczuleni na dzień 11 listopada. Przede wszystkim wszelkiego rodzaju zaporowe działania w propagandzie, w innych formach zastosować, aby ten dzień nie był wykorzystany w sposób niebezpieczny przez siły nam wrogie”.

Ustawa Sejmu PRL z 15 lutego 1989 r. wytworzyła paradoksalną sytuację. W kalendarzu świąt narodowych znajdowały się dwa dni odwołujące się do idei suwerenności państwa. Nadal obowiązywało ustanowione w 1945 r. Narodowe Święto Odrodzenia Polski. Rok 1989 był jedynym, w którym oficjalnie obchodzono oba te święta.

Postkomuniści nie planowali rozstawać się ze swoimi tradycjami. Jeszcze w kwietniu 1990 r. przeciwko całkowitemu zerwaniu z dawnymi obchodami protestował prezydent Wojciech Jaruzelski. W liście do marszałka Sejmu pisał: „Uważam za niesłuszny projekt skreślenia dnia 22 lipca z wykazu świąt państwowych”.


Prezydent: mieliśmy szczęście, że trafiliśmy na przywódców, którzy umieli być razem