zaloguj się
Dostępność

 
Strona główna » Aktualności

Nowela o IPN ws. nieprzedawniania się zbrodni komunistycznych. Komisja za dalszymi pracami

21:21, 30.06.2020;   autor: msies;   źródło: PAP

Senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji opowiedziała się za dalszymi pracami nad przepisami, które zakładają trwałe nieprzedawnianie się karalności zbrodni komunistycznych. Obecne przepisy stanowią, że część tego rodzaju zbrodni przedawni się 1 sierpnia br.


Podziel się:   Więcej

– 1 sierpnia 2020 roku nastąpi przedawnienie karalności zbrodni komunistycznych, które nie stanowią zbrodni zabójstwa lub zbrodni wojennych i przeciwko ludzkości. Aby uniknąć przedawnienia karalności takich czynów konieczna jest zmiana przepisu art. 4 ust. 1a ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – powiedziała poseł PiS Anita Czerwińska, która przedstawiła senatorom zmiany – jak zaznaczyła – powodowane potrzebą zapewnienia społecznej sprawiedliwości.

– Niewszczynanie lub umarzanie postępowań karnych z powodu przedawnienia karalności przestępstw nieściganych w poprzednim ustroju z powodów politycznych tworzy w świadomości społecznej brak poczucia sprawiedliwości oraz poczucie braku prawidłowego funkcjonowania aparatu państwa. Budowanie demokratycznego państwa prawa wymaga rozliczenia przeszłości i umocnienia tych wartości oraz zasad, dzięki którym Polska przetrwała czas zniewolenia. Sprawiedliwość, naprawianie krzywd, ukaranie winnych to podstawowe obowiązki i jednocześnie warunki prawidłowego funkcjonowania demokratycznego państwa prawa – mówiła.

– Dopuszczenie do przedawnienia zbrodni komunistycznych stanowi zaprzeczenie wartościom konstytucyjnym oraz powszechnie uznawanym przez społeczność międzynarodową, a także wyraz nieracjonalnej polityki kryminalnej państwa. Brak wyraźnego prawnego i moralnego potępienia takich czynów, stanowiących emanację i warunek konieczny poprzedniego ustroju, może na dłuższą metę prowadzić do tworzenia się ruchów popierających ideologię komunistyczną – dodała.

Zbrodnie komunistyczne bez przedawnienia. Sejm za nowelizacją ustawy o IPN

Podczas posiedzenia senatorowie komisji, a także senackie Biuro Legislacyjne, zwracali uwagę m.in. na potrzebę takiego sformułowania przepisów, by nie można było na ich podstawie wszczynać postępowań, które się już zakończyły ze względu na przedawnienie. Wątpliwości wzbudziła bowiem poprawka, która dotyczyła wykreślenia z art. 2 nowelizacji słów o postępowaniach, które zostały wszczęte przed planowanym wejściem w życie nowelizacji (31 lipca br.).

Do tej sprawy odniósł się resort sprawiedliwości i prokurator IPN Robert Kopydłowski, który powiedział, że „jeżeli ta poprawka nie zostanie wprowadzona (to) przepis art. 2 może być interpretowany w ten sposób, że skoro postępowanie nie zostało wszczęte, bo wydano postanowienie o odmowie wszczęcia, to już nie ma do niego powrotu, bo (...) nowa ustawa nie ma do takich postępowań zastosowania”. – W mojej ocenie jest to swojego rodzaju wentyl bezpieczeństwa, który pozwoli nam powrócić do spraw zakończonych postanowieniem o odmowie wszczęcia, jeżeli będą po temu podstawy – tłumaczył prokurator IPN.

Poprawka w tej sprawie została przyjęta przez komisję; ponadto, w związku z uwagami Biura Legislacyjnego, senatorowie zgodzili się na inne poprawki o charakterze redakcyjnym.

Senat poparł zmiany w ustawie o IPN dotyczące jego działalności archiwalnej
Nowelizacja ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej



Nowelizację ustawy o IPN, która wprowadza trwałe nieprzedawnianie się karalności zbrodni komunistycznych, Sejm uchwalił 19 czerwca. Za przyjęciem zmian w ustawie opowiedziały się co do zasady wszystkie kluby i koła; głosowało 443 posłów, czterech było przeciw i czterech wstrzymało się od głosu.

Nowelizacja ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, którą przygotowali posłowie PiS, wprowadza zapis, że zbrodnie komunistyczne nie będą ulegać przedawnieniu. Obecne przepisy stanowią, że część tego rodzaju zbrodni przedawni się 1 sierpnia br.

Zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej bieg terminu przedawnienia zbrodni komunistycznych, niebędących zbrodniami wojennymi lub zbrodniami przeciwko ludzkości (które się nie przedawniają), rozpoczyna się od 1 sierpnia 1990 r. W ustawie zapisano, że gdy dany czyn jest zbrodnią zabójstwa, to jego karalność ustaje po 40 latach (czyli w 2030 r.), natomiast gdy czyn stanowi inną zbrodnię komunistyczną, to po 30 latach (czyli w tym roku). Przyjęta przez Sejm nowelizacja ustawy, która teraz trafiła do prac Senatu, wprowadziła uchylenie tego przepisu (art. 4 ust. 1a).
Dla prokuratorów IPN ściganie sprawców zbrodni komunistycznych, podobnie jak np. zbrodni nazistowskich, wynika z ustawy o IPN. Przepisy określają zbrodnie komunistyczne jako represje lub inne formy naruszania praw człowieka wobec jednostek lub grup ludności, które popełnili funkcjonariusze państwa komunistycznego w latach 1917–90 i były przestępstwami według polskiej ustawy karnej obowiązującej w czasie ich popełnienia. Rok 1917 wynika z nowelizacji ustawy o IPN, która w 2016 r. rozszerzyła zakres czasowy dotyczący wydarzeń będących przedmiotem działalności Instytutu; wcześniej były to lata 1939–90.

Do kategorii zbrodni komunistycznych zaliczają się również przestępstwa przeciwko dokumentom – ich fałszowanie przez funkcjonariuszy państwa komunistycznego na szkodę osób trzecich – zgodnie z tzw. ustawą lustracyjną (o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–90).

Zbrodnie komunistyczne bez przedawnienia. Sejm za nowelizacją ustawy o IPN

Kalendarz transmisji

PnWtŚrCzPtSoNd
   1 2 3 4 5
 6 7 8 9 10 11 12
 13 14 15 16 17 18 19
 20 21 22 23 24 25 26
 27 28 29 30 31  
11-07-2020
brak zaplanowanych transmisji
godziny transmisji mogą ulec zmianie z przyczyn organizacyjnych