zaloguj się
Dostępność

 
Strona główna » Aktualności

„Z narażeniem życia udzielali pomocy bliźnim”. Prezydent uhonorował Polaków ratujących Żydów

07:34, 17.10.2016;   autor: akune;   źródło: PAP, KPRP

Prezydent Andrzej Duda uhonorował kilkanaścioro Polaków ratujących Żydów podczas II wojny światowej, przyznając im wysokie odznaczenia państwowe. „Pragniemy uczcić pamięć milionów ofiar Zagłady i wszystkich, którzy przeciwstawili się terrorowi niemieckich nazistów” – podkreślił w liście.


Podziel się:   Więcej

Odznaczenia państwowe zostały przyznane z okazji 30-lecia polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. W niedzielę w imieniu Andrzeja Dudy wręczył je minister w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski. Odczytał również list głowy państwa skierowany do uczestników uroczystości.

Podczas niedzielnej uroczystości kilkanaścioro Polaków ratujących Żydów w trakcie II wojny światowej otrzymało Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za „bohaterską postawę i niezwykłą odwagę, za wybitne zasługi w obronie godności, człowieczeństwa i praw ludzkich”.

Jak podała Kancelaria Prezydenta RP na stronie internetowej, prezydent odznaczył: Jana Adamczyka, który w Denkowie koło Ostrowca Świętokrzyskiego pomagał rodzinie w ukrywaniu Chaima i Mojżesza Frymelów; Józefę Czekaj, która wraz z rodzicami ukrywała przez dziesięć miesięcy Miriam Schmetterling, jej męża i teściową w domu rodzinnym w Kopyczyńcach w dawnym powiecie tarnopolskim; Ludomira Jagiełłę, który pomagał matce w ukrywaniu Izydora Legala we wsi Chróścin p. Płońskiem; Łucję Jurczak – rodzina Nestorowiczów ukrywała rodzinę Sztejnów; Krystynę Kowalską – rodzina Domańskich ukrywała podczas wojny rodzinę Oberlaenderów.

Prezydent odznaczył także: Annę Koźmińską, która w latach 1943-1945 ukrywała Abrahama Jabłońskiego; Annę Krzyżowską, która razem z matką pomagała Stefanowi Zgrzembskiemu oraz Romanowi Beseche; Andrzeja i Leszka Mikołajków – rodzina Mikołajków ukrywała rodzinę Reichów; Irenę Senderską-Rzońcę – na prośbę ojca Irena wnosiła do getta w Borysławiu paczki z lekarstwami, następnie razem z rodziną ukrywała trójkę Żydów; Halinę Anielę Szaszkiewicz, która ukrywała szóstkę Żydów w swoim mieszkaniu, specjalnie przerobionym do tego celu; Jadwigę Szczeszak, która ukrywała w Denkowie braci Frymelów; Stanisławę Śliwińską, która pomagała Żydom pracującym w Radomiu w fabryce, pomogła w ucieczce Tosi Goldberg; Józefę Tomalę – rodzina Tomalów ukrywała Rachelę Kochane i jej syna Eliasza; Janinę Zwolicką – rodzina Misiewiczów mieszkająca koło Tarnopola ukrywała rodzinę Bieniów.
 
 
 
...
 
Uroczystość nadania Orderów Odrodzenia Polski Polakom ratującym Żydów w czasie II wojny światowej (fot. Krzysztof Sitkowski/KPRP)
Wspólna historia w sposób dramatyczny przerwana przez agresję nazistowskich Niemiec

„Pragniemy uczcić pamięć milionów ofiar Zagłady i wszystkich, którzy przeciwstawili się terrorowi niemieckich nazistów, z narażeniem życia własnego i swoich bliskich, udzielając pomocy bliźnim” – podkreślił w liście Andrzej Duda.

Przypomniał, że „Rzeczpospolita przez tysiąc lat była dla Żydów +gościnnym domem+ i +ziemią Polin+”. „Dziś jesteśmy spadkobiercami naszej wspólnej polsko-żydowskiej historii i dziedzicami Rzeczypospolitej Przyjaciół, z której pochodziło wielu wybitnych przedstawicieli narodu żydowskiego, takich jak zmarły niedawno były prezydent państwa Izrael Szimon Peres” – napisał prezydent.

Zaznaczył, że wspólna historia Polaków i Żydów została w sposób dramatyczny przerwana przez agresję nazistowskich Niemiec. „W zniewolonym kraju Niemcy chcieli złamać solidarność łączącą obywateli Rzeczypospolitej. Na naszej ziemi stworzyli fabryki śmierci i rozpoczęli Holokaust - najstraszliwszą zbrodnię w dziejach ludzkości. W Polsce za wszelką pomoc Żydom groziła kara śmierci. Jednak solidarności nie dało się złamać” – zwrócił uwagę prezydent.

„Jak gwiazdy w mroku okupacji jaśniały czyny Polaków, którzy zdecydowali się pomagać swym żydowskim sąsiadom, choć często pomoc ta przypłacona była śmiercią, zarówno ukrywających, jak i ukrywanych” – dodał prezydent.


„Niech to muzeum będzie świadectwem pamięci”. Prezydent Duda otworzył Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. rodziny Ulmów
Uroczystość nadania Orderów Odrodzenia Polski Polakom ratującym Żydów w czasie II wojny światowej (fot. Krzysztof Sitkowski/KPRP)
Polacy ratujący Żydów bohaterami czasów wojny

Jak ocenił, Polacy ratujący Żydów stali się bohaterami czasów wojny na równi z żołnierzami Armii Krajowej i członkami konspiracji.

„Dziś w imieniu Rzeczypospolitej składam hołd wszystkim Polakom ratującym Żydów. Chylę czoła przed państwa męstwem i odwagą" - podkreślił Andrzej Duda. "Niejednokrotnie musieli państwo podejmować wiele niewyobrażalnie trudnych decyzji” – ocenił prezydent.

Podziękował także za to, że „w czasach nazistowskiego bestialstwa, narażając własne życie, a także życie najbliższych” Sprawiedliwi „bronili elementarnych praw ludzkich, zanegowanych i zburzonych przez III Rzeszę” – prawa człowieka do życia, do godności i do wolności.

– Przed wojną na straży tego porządku i tych praw stała II Rzeczypospolita. Podczas okupacji to państwo wzięli na siebie odpowiedzialność za życie i bezpieczeństwo żydowskich współobywateli – zaznaczył Duda.

Jak podkreślił, dziś Rzeczypospolita oddaje cześć i chwałę polskim Sprawiedliwym honorując ich odznaczeniami państwowymi. „To wyraz dumy z chwalebnej postawy Polaków ratujących Żydów, którzy przyczynili się do tego, że jako naród godnie przetrwaliśmy noc okupacji” – napisał prezydent.

Według niego, jest to również „przejaw docenienia osób zajmujących się upamiętnieniem tych niezwykłych bohaterskich czynów”. W tym kontekście podkreślił rolę właśnie Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

„Jednocześnie dzisiejsza uroczystość stanowi symboliczne docenienie czynów wszystkich, także nieznanych z imienia i nazwiska, Polaków, którzy podczas II wojny światowej ocalali Żydów przed Zagładą” – stwierdził Andrzej Duda.

Dziękował również za „wyjątkowe świadectwo, które będzie przekazywane kolejnym pokoleniom Polaków jako dowód polsko-żydowskiego braterstwa i solidarności oraz heroicznej wierności prawdzie i dobru”.


„To ważne i symboliczne wydarzenie”. Prezydenci państw V4 odwiedzili Muzeum Ulmów
W imieniu odznaczonych głos zabrał wiceprezes zarządu Towarzystwa Józef Walaszczyk (fot. Krzysztof Sitkowski/KPRP)
Spotkanie polskich Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata

W imieniu odznaczonych głos zabrał wiceprezes zarządu Towarzystwa Józef Walaszczyk. Podziękował za uhonorowanie i prosił o opiekę nad pozostałymi przy życiu polskimi Sprawiedliwymi Wśród Narodów Świata.

Przed uroczystością wręczenia odznaczeń odbyła się msza święta w kaplicy w Pałacu Prezydenckim.

Kolarski przypomniał, że prezydent Duda wraz z prezydentami państw Grupy Wyszehradzkiej odwiedził w piątek Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów we wsi Markowa na Podkarpaciu. Ulmowie są symbolem bohaterstwa Polaków, którym groziła kara śmierci za pomoc Żydom – podkreślił Kolarski.

W uroczystości wzięli udział również m.in. p.o. szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Kasprzyk, wiceminister spraw zagranicznych Jan Dziedziczak, wiceminister kultury Jarosław Sellin oraz przedstawiciele Gminy Żydowskiej w Warszawie.

W niedzielę w Warszawie odbyło się pierwsze od II wojny światowej ogólnopolskie spotkanie polskich Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, w którym udział wzięło około 70 Sprawiedliwych, którzy z narażeniem życia własnego i swoich bliskich ratowali Żydów.

Tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” przyznawany jest przez jerozolimski instytut Yad Vashem osobom, które z narażeniem własnego życia i życia swoich bliskich ratowały Żydów z zagłady podczas II wojny światowej. Wręczeniu odznaczenia towarzyszy uwiecznienie nazwiska na Ścianie Honoru w Ogrodzie Sprawiedliwych Yad Vashem oraz nadanie honorowego obywatelstwa Izraela.

Na medalu znajduje się sentencja: „Kto ratuje jedno życie, ten jakby ratował cały świat”. W styczniu 2016 r. liczba odznaczonych na całym świecie wynosiła 26 120 osób. Polacy stanowią największą grupę wśród Sprawiedliwych – jest ich 6620.


Narażali życie, żeby ratować innych. Gala zjazdu Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata

Kalendarz transmisji

Czerwiec 2020
PnWtŚrCzPtSoNd
 1 2 3 4 5 6 7
 8 9 10 11 12 13 14
 15 16 17 18 19 20 21
 22 23 24 25 26 27 28
 29 30     
godziny transmisji mogą ulec zmianie z przyczyn organizacyjnych